Strona główna » Przydatne informacje » Rodzaje kredytów – jakie zobowiązanie finansowe wybrać?

Rodzaje kredytów – jakie zobowiązanie finansowe wybrać?

Dzisiaj praktycznie każdy żyje na kredyt. Pożyczamy pieniądze na nowe mieszkanie, nowe meble i sprzęt RTV. W zależności od potrzeb wybieramy te kredyty, które wydają się być w danej sytuacji najkorzystniejsze. Bankowe produkty finansowe można podzielić na różne rodzaje. Warto sprawdzić, z czym wiąże się każdy z nich zanim zdecydujemy się pożyczyć pieniądze od banku.

Kredyt – co to jest?

Kredyt to jedna z najbardziej popularnych form zobowiązania finansowego. Jest udzielany przez banki po tym, jak wnioskujący o zobowiązanie klient przejdzie weryfikację, która jest w tym przypadku znacznie bardziej skomplikowana niż w firmach pożyczkowych. Kredyty to domena banków – instytucje pozabankowe nie udzielają kredytów. Przedmiotem kredytu są pieniądze przeznaczone na konkretny lub dowolny cel. Prawa i obowiązki obu stron – klienta i instytucji bankowej – zostały zawarte w ustawie Prawo bankowe.

Kredyt to zobowiązanie zwrotne – podpisanie umowy to jednocześnie zobowiązanie do zwrócenia pieniędzy w określonym terminie. Wszelkie dodatkowe opłaty wraz z oprocentowaniem nominalnym muszą zostać opisane poprzez RRSO. Banki samodzielnie ustalają, jakie koszty zaliczą do Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania. Dodatkowo jest to zobowiązanie zabezpieczone – np. poprzez różne ubezpieczenia czy zabezpieczenie rzeczowe (kredyt samochodowy, kredyt hipoteczny).

Zawarcie umowy kredytu powoduje, że bank zobowiązany jest do przekazania kredytobiorcy określonych umową środków. Konsument korzystając z nich, musi trzymać się warunków zapisanych w umowie. Najważniejszym obowiązkiem kredytobiorcy jest zwrócenie zobowiązania wraz z odsetkami oraz prowizją, we wspólnie uzgodnionym terminie. Wszelkie zmiany w umowie muszą zostać określone w formie aneksu do pierwotnej dokumentacji.

Rodzaje kredytów – który wybrać?

Istnieje kilka rodzajów kredytów bankowych. Mogą one dzielić się na zobowiązania celowe i kredyty gotówkowe na dowolny cel. Na rodzaj kredytu wpływa również jego forma np. karta kredytowa czy limit odnawialny. Konkretna suma może zostać wypłacana na konto kredytobiorcy jednorazowo lub w transzach. Banki tworzą też różne oferty dla konsumentów i przedsiębiorców.

Rodzaj kredytu zazwyczaj jest dobierany z uwzględnieniem potrzeb klienta, zysku, jaki chce osiągnąć bank i zdolności kredytowej wnioskującego. Mogą one różnić się w zależności od instytucji. Ustawa o kredycie konsumenckim nakazuje jasno przedstawić wszystkie koszty, dlatego w teorii nie powinno być problemów z porównaniem dwóch takich samych ofert w różnych bankach.

Procedura kredytowa – na czym polega?

Proces przyznawania kredytu zależy od kwoty, którą konsument chce pożyczyć od tej instytucji i od jego zdolności finansowej i rodzaju kredytu. Np. przy kredycie hipotecznym wymagania banku znacznie wzrastają. Bank po przyjęciu wniosku:

  • dokonuje oceny zdolności kredytowej,
  • sprawdza wiarygodność kredytową konsumenta,
  • przyznaje decyzję kredytową – może być to zgoda lub odmowa udzielenia kredytu,
  • ustala warunki umowy – warto pamiętać, że warunki umowy można negocjować.

Umowa o kredyt musi zostać zawarta na piśmie. Zgodnie z prawem bankowym musi zawierać wszelkie ustalenia, takie jak np. przyznana kwota. Jeśli kredyt jest przeznaczony na konkretny cel, musi on zostać jasno określony. Oprócz tego w umowie powinny znaleźć się też informacje na temat:

  • stron które zawierają umowę,
  • oprocentowania nominalnego,
  • RRSO kredytu, czyli wysokości prowizji i informacji o dodatkowych kosztach z nim związanych,
  • sposobu zabezpieczenia spłaty kredytu (np. hipoteka, samochód, gwarant),
  • warunków na jakich można dokonywać zmian – m.in. koszty związane z aneksowaniem umowy,
  • odsetek wynikających z opóźnień w spłacie,
  • możliwości szybszej spłaty zobowiązania przez klienta,
  • warunków wypowiedzenia umowy kredytu.

Wzór umowy kredytu można znaleźć na stronie internetowej kredytodawcy. Ważne by przed zaciągnięciem pożyczki nie sugerować się przykładową Rzeczywistą Roczną Stopą Oprocentowania czy oprocentowaniem nominalnym reklamowanym w telewizji, ponieważ nie są to jedyne koszty wzięcia zobowiązania. Warunki udzielenia kredytu zazwyczaj określane są indywidualnie. Mają na nie wpływ takie wskaźniki, jak zdolność kredytowa i pozytywna historia w BIK.

Kredyt dla klientów indywidualnych. Na co może się zdecydować konsument?

Istnieje wiele opcji otrzymania kredytu z banku. Najtańszym i najłatwiejszym w uzyskaniu jest debet na koncie. Może go otworzyć każdy, kto posiada regularne wpływy. Debet pozwala na stworzenie sobie pozytywnej historii kredytowej, bo klient pożycza tylko tyle, ile jest w stanie oddać w ciągu jednego miesiąca. Często pierwszy rok korzystania z niego jest darmowy (mimo że za samo uruchomienie należy zapłacić prowizję). W kolejnych latach natomiast banki pobierają prowizję od każdej pożyczonej kwoty. Debet spłacany jest w pierwszej kolejności – bank po prostu ściąga należność z najbliższego wpływu.

Inne sposoby kredytowania:

  • karta kredytowa,
  • kredyt konsumencki,
  • kredyt konsumpcyjny,
  • kredyt hipoteczny,
  • kredyt konsolidacyjny.

Karta kredytowa działa podobnie jak debet – jednak na jej cel otwierany zostaje nowy Rachunek Oszczędnościowo Rozliczeniowym. Przyznanie limitu na karcie zależy od zdolności kredytowej klienta. Karta stanowi uniwersalny środek płatniczy, pozwala na płatność w supermarkecie i w sklepie internetowym. Należy jednak uważać na:

  • opłaty związane z pobieraniem gotówki z bankomatu,
  • opłaty związane z przekroczeniem limitu kredytowego,
  • spread przy płatnościach za granicą.

Kredyt konsumencki i konsumpcyjny. Zobowiązania długoterminowe

Wyróżnia się dwa rodzaje kredytów udzielanych przez banki: konsumencki i konsumpcyjny. Pierwszy z nich określa ustawa o kredycie konsumenckim. Ustala ona prawa i obowiązki zarówno kredytobiorcy, jak i kredytodawcy. Oprocentowanie kredytu konsumenckiego jest ograniczone i nie może przekroczyć czterokrotności stopy lombardowej NBP (obecnie 10 proc.). Ustawa nakazuje też zawieranie czytelnych i jasnych informacji na temat kredytu w umowie – klient musi je poznać przed zaciągnięciem zobowiązania.

Za umowę o kredyt konsumencki uznawany jest dokument, który:

  • jest oferowany w ramach działalności gospodarczej (np. przez bank),
  • oferuje kwotę do maksymalnej wysokości 255 550 zł,
  • nie jest przeznaczony na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Kredyty konsumpcyjne można zaciągnąć do kwoty 200 tys zł. Podzielone są na gotówkowe oraz bezgotówkowe. W pierwszym przypadku gotówka zostaje wypłacona klientowi w banku lub przelewa się ją na konto osobiste kredytobiorcy. Natomiast forma bezgotówkowa służy opłaceniu dóbr nabywanych przez kredytobiorcę. Np. przy zakupie samochodu lub sprzętu AGD. Bank przekazuje pieniądze bezpośrednio do sprzedawcy. Kredyty konsumpcyjne charakteryzują się:

  • dopasowanym okresem kredytowania,
  • dogodnym oprocentowaniem,
  • szybką wypłatą pożyczki,
  • możliwością spłaty jednorazowej lub w ratach.

Rata obu kredytów musi być dopasowana do konsumenta. Może on wybrać raty stałe, malejące lub ratę balonową (ta ostatnia jest szczególnie korzystna przy leasingu). Kredyty konsumpcyjne często związane są z promocjami zwalniającymi z dodatkowych opłat.

Kredyt hipoteczny – najłatwiej we wspólności małżeńskiej

W 2018 roku wartość kredytów mieszkaniowych wyniosła 53 mld zł. Kredyt hipoteczny to jedno z największych zobowiązań finansowych w życiu konsumenta. Wpływa na to cena nowo kupionego mieszkania. W znalezieniu najtańszego kredytu hipotecznego pomogą porównywarki. Zazwyczaj jest to kredyt zaciągany w celu kupna nieruchomości na potrzeby własne klienta lub pod wynajem. Osoba, która chce zaciągnąć wysoką kwotę pod budowę domu musi odznaczać się świetną historią kredytową. Od 2017 roku przy składaniu wniosku o kredyt hipoteczny wymagane jest min. 20 proc. wkładu własnego.

Okres kredytowania może trwać nawet 35 lat, dlatego banki wymagają umowy o pracę i różnych form ubezpieczenia. Kwota kredytu może wynieść nawet powyżej 500 tys. zł, jednak wymaga to wysokiej zdolności kredytowej, która w każdym banku jest wyliczana inaczej. Natomiast na zmniejszenie kosztów kredytu może mieć historia w BIK. Dlatego jeśli konsument planuje kupić mieszkanie na kredyt, powinien zbudować świadomie scoring w Biurze Informacji Kredytowej.

Pieniądze mogą zostać wypłacone jednorazowo (gdy przedmiotem kredytu jest kupno mieszkania) i w transzach (kredyt na budowę domu). Umowa kredytu określa nie tylko kwotę udzielonego zobowiązania, ale też czy trafi ona:

  • do osoby sprzedającej nieruchomość,
  • do kredytobiorcy w celu budowy domu,
  • do innego banku, gdy kredytobiorca postanawia kupić nieruchomość obciążoną hipoteką.

Istnieje również możliwość zaciągnięcia kredytu konsolidacyjnego odwróconego. Konsument przenosi prawo własności do nieruchomości na rzecz banku. Ten z kolei jest zobowiązany wypłacać dożywotnią emeryturę w zamian za mieszkanie. Po śmierci kredytobiorcy, rodzina może przejąć prawo własności nad nieruchomością po uregulowaniu zadłużenia.

Kredyt konsolidacyjny. Na czym polega?

Innym rodzajem kredytu zaciągniętego z banku jest kredyt konsolidacyjny. Kredyt zaciągnięty jest w celu spłaty kilku różnych zobowiązań, pożyczonych w różnych instytucjach. Kredyt konsolidacyjny można zabezpieczyć zastawem nieruchomości należącej do klienta banku. Ważne aby taka hipoteka nie była obciążona innym kredytem. Banki opłacają do około 60 proc. wartości nieruchomości.

Kredyt konsolidacyjny pod zastaw hipoteki charakteryzuje się niskim oprocentowaniem ze względu na rodzaj zabezpieczenia. Może być zaciągnięty na długi okres – nawet do 15 lat. Trudno jednak otrzymać taki kredyt bez zdolności kredytowej – tutaj bardziej pomocne będą firmy pożyczkowe. Jest to też rozwiązanie droższe niż kredyt na kupno mieszkania.

Wysokość raty po konsolidacji powinna być niższa niż suma dotychczasowych rat w sytuacji, gdy okres spłaty nie będzie radykalnie krótki. W ten sposób łatwiej odzyskać kontrolę nad przepływającymi pieniędzmi i ustabilizować swoją sytuację finansową. Z drugiej strony dłuższy okres spłaty kredytu wiąże się ze zwiększeniem kosztów ogólnych kredytu.

Kredyt bankowy – o czym warto pamiętać? Podsumowanie

Każdy medal ma dwie strony – tak można określić również kredyty zaciągane w instytucjach finansowych. Wiele zależy od formy kredytu. Warto jednak pamiętać, że z żadnego nie powinno się korzystać lekkomyślnie. Nie warto zaciągać kredytu pod wpływem promocji, która często jest chwytem marketingowym.

Co jeszcze warto wiedzieć?

  • Złożenie zbyt wielu wniosków o kredyt obniża scoring BIK,
  • negatywny wpis widnieje w BIK przez 5 lat,
  • historię w BIK i swoją zdolność kredytową lepiej ocenić samodzielnie przed złożeniem wniosku o kredyt,
  • nie wszystkie kredyty udzielane zostają ze stałym oprocentowaniem,
  • harmonogram spłaty kredytu ma wpływ na jego koszt,
  • opóźnienia w spłacie kredytu i aneksy do umowy wiążą się z dodatkowymi kosztami,
  • przy określaniu kosztów kredytu trzeba zwrócić uwagę na RRSO.

Każdy kredytobiorca ma prawo do przedterminowej spłaty kredytu. Warunki takiej spłaty powinny znaleźć się w umowie pożyczki. Konsument ma również prawo do zrezygnowania z umowy kredytowej w ciągu 14 dni od jej podpisania. Nie musi w tym czasie podawać przyczyny odstąpienia od umowy. W tej sytuacji jego obowiązkiem będzie zwrócenie pożyczki w ciągu 30 dni od daty rezygnacji, wraz z odsetkami naliczonymi w ciągu tych kilku dni.